Rzeźby natury z diamentów

Diamenty CLIPPIR

Wśród diamentów pochodzących z bardzo dużych głębokości występuje rzadka podgrupa znana jako diamenty CLIPPIR. Kamienie te mają tendencję do osiągania niezwykle dużych rozmiarów, są chemicznie czyste i mają nieregularne kształty. Często wykazują silne zużycie powierzchni spowodowane resorpcją i zawierają bardzo niewiele azotu, co zwykle plasuje je w zakresie kamieni bezbarwnych.

Niektóre słynne historyczne diamenty, takie jak Diament Cullinana, należą do tej kategorii. Cenione są nie tylko ze względu na swój rozmiar, rzadkość i piękno, lecz także za to, co ujawniają o głębokim wnętrzu Ziemi.

Dlaczego surowe diamenty są ważne

Surowe diamenty mogą nie błyszczeć jak oszlifowane klejnoty, ale mają inny rodzaj uroku. Dla naukowców i gemmologów stanowią bezcenne źródło wiedzy o funkcjonowaniu naszej planety. Dla innych są przypomnieniem, że każdy oszlifowany diament zaczyna jako coś surowego, nieprzewidywalnego i całkowicie ukształtowanego przez naturę.

Następnym razem, gdy będziesz podziwiać lśniący diament, wyobraź sobie drogę, jaką musiał przebyć, by osiągnąć swą obecną postać. Za każdym olśniewającym kamieniem kryje się surowy początek i historia zapisana przez samą naturę.

Kiedy myślisz o diamentach, prawdopodobnie wyobrażasz sobie perfekcyjnie oszlifowane, lśniące kamienie osadzone w pierścionkach zaręczynowych lub ekskluzywnej biżuterii. Jednak na długo przed oszlifowaniem i nadaniem faset diament istnieje w formie kryształu — często surowego, nieregularnego i zaskakująco pełnego charakteru.

Wiele surowych diamentów tworzy oktaedry (ośmiościenne kryształy przypominające piramidy połączone podstawami) lub macles [kryształ bliźniaczy] (płaskie, trójkątne formy). Niektóre jednak znacznie wykraczają poza te typowe kształty, wyłaniając się z wnętrza Ziemi niczym naturalne rzeźby.

Badacz GIA [Amerykański Instytut Gemmologiczny] Evan Smith przeanalizował niedawno kolekcję takich wyjątkowych kryształów diamentów, poszukując wskazówek dotyczących ich powstawania głęboko pod powierzchnią Ziemi. Kamienie te są czymś więcej niż osobliwościami – stanowią kapsuły czasu natury, zachowujące ślady procesów geologicznych zachodzących na Ziemi przez miliony, a nawet miliardy lat.

Jak diamenty nabierają kształtu głęboko pod ziemią

Diamenty powstają głęboko pod powierzchnią Ziemi, w warunkach ekstremalnego ciśnienia i temperatury, gdy węgiel krystalizuje w jeden z najtwardszych materiałów występujących na naszej planecie. Wiele z nich rośnie, przyjmując klasyczny kształt oktaedru, ale to dopiero początek ich historii.

Pomimo legendarnej twardości diamenty nie są niezniszczalne. W trakcie wzrostu i przemieszczania się ku powierzchni oddziałują na nie potężne siły natury. Ruchy zachodzące pod ziemią mogą powodować pękanie diamentów lub ich czyste rozszczepianie wzdłuż naturalnych płaszczyzn osłabienia w strukturze krystalicznej. Gorące płyny i stopione skały mogą również częściowo rozpuszczać ich powierzchnię – proces ten nazywa się resorpcją.

Ostre, kanciaste kamienie mogą świadczyć o wzroście kryształu lub pęknięciu, podczas gdy gładkie, zaokrąglone diamenty często wskazują na intensywną resorpcję.

Efektem jest niezwykła różnorodność kształtów i tekstur, powstała wskutek nieustannego wzrostu kryształu, pęknięć i resorpcji zachodzących z upływem czasu.

Surowe diamenty, które wyglądają jak… wszystko

Geolodzy często opisują diamenty jako „okna” do ziemskiego płaszcza. Czasami określenie to staje się dosłowne. Niektóre diamenty wyłaniają się jako cienkie, przezroczyste, płytkowe formy przypominające tafle szkła.

Takie kształty powstają, gdy diament pęka wzdłuż płaszczyzn łupliwości, tworząc płaskie powierzchnie przypominające okna.

Posłuchaj