Perły „Freshwater Akoya” – modne, lecz błędne określenie niektórych pereł słodkowodnych

Niewielkie, lecz lśniące perły akoya hodowane w wodach morskich słyną z białej do kremowej barwy, lustrzanego połysku oraz atrakcyjnych overtonów. Z kolei perły słodkowodne znane są z szerokiej gamy kolorów, obejmującej odcienie białe, różowe, brzoskwiniowe i lawendowe, a także z dużej różnorodności rozmiarów. Są również najbardziej przystępnym cenowo rodzajem pereł, ponieważ każdy mięczak może wytworzyć ich znacznie więcej niż w przypadku innych typów pereł.

Postęp w technikach hodowli doprowadził do gwałtownego wzrostu produkcji niewielkich pereł słodkowodnych z Chin z jądrem koralikowym. Te hodowlane perły często wykazują prawie okrągłe lub okrągłe kształty, jasną białą barwę oraz doskonały połysk – cechy tradycyjnie kojarzone z morskimi perłami hodowlanymi akoya. Ich wizualne podobieństwo do pereł akoya oraz atrakcyjna cena sprawiły, że zyskują coraz większą popularność zarówno wśród konsumentów, jak i projektantów biżuterii.

Niektórzy sprzedawcy oferują te perły pod nazwami takimi jak „Chińska Akoya”, „Baby Akoya” [drobne perły akoya] lub „Freshwater Akoya” [słodkowodna akoya]. Należy jednak podkreślić, że nie są to perły akoya, a stosowanie nazewnictwa kojarzonego z perłami akoya może wprowadzać klientów w błąd.

Dlaczego te perły przypominają perły akoya?

Podobieństwo wizualne wynika ze sposobu ich hodowli. Tradycyjne perły słodkowodne są hodowane metodą implantacji fragmentu tkanki płaszcza. Oznacza to, że do organizmu gospodarza wszczepia się niewielki fragment tkanki płaszcza dawcy. Ponieważ nie stosuje się kulistego jądra, metoda ta często prowadzi do powstawania bardziej nieregularnych, organicznych kształtów.

Natomiast nowe chińskie perły słodkowodne są hodowane z wykorzystaniem jądra z muszli – tej samej techniki stosowanej przy produkcji pereł hodowlanych akoya. Do mięczaka wprowadza się kuliste jądro wykonane z muszli wraz z fragmentem tkanki płaszcza zawierającym tzw. „białe komórki”, które tworzą jednolitą podstawę do odkładania się masy perłowej.

Ponieważ proces hodowli jest obecnie bardzo podobny do tego stosowanego w przypadku pereł akoya, otrzymywane perły mogą wyglądać niezwykle podobnie. Z tego względu prawidłowa identyfikacja i właściwe nazewnictwo mają kluczowe znaczenie.

Dlaczego określenie „Freshwater Akoya” [słodkowodna akoya] jest nieprawidłowe?

Prawdziwe perły hodowlane akoya pochodzą z morskiego mięczaka Pinctada fucata [perłopław perłorodny], tradycyjnie hodowanego w Japonii, a w mniejszym stopniu również w Chinach i Wietnamie. Charakteryzują się one odmiennymi metodami hodowli oraz rozpoznawalnymi cechami gemmologicznymi.

Natomiast perły określane niekiedy jako „Chinese Akoya”, „Baby Akoya” lub „Freshwater Akoya” są perłami słodkowodnymi, a nie morskimi. Najczęściej powstają w jeziorach lub stawach dzięki hodowli małża słodkowodnego Hyriopsis cumingii [małż perłorodny] (oraz jego mieszańców).

Choć na pierwszy rzut oka mogą przypominać morskie perły akoya, identyfikacja pereł opiera się na ich pochodzeniu, gatunku mięczaka oraz środowisku wzrostu, a nie wyłącznie na wyglądzie.

Stosowanie nazwy „akoya” wobec pereł słodkowodnych powoduje dezorientację wśród kupujących i podważa przejrzystość rynku pereł.

Morskie perły hodowlane akoya są zazwyczaj droższe od pereł słodkowodnych o podobnej wielkości i jakości, między innymi ze względu na ich większą rzadkość oraz wyższe koszty hodowli.

Zapewnienie prawidłowej identyfikacji – rola raportów perłowych GIA [Amerykański Instytut Gemmologiczny]

Ponieważ słodkowodne perły hodowane z użyciem jądra mogą bardzo wiernie naśladować wygląd pereł akoya, sama ocena wizualna często nie wystarcza do określenia rodzaju perły.

Raport identyfikacyjny pereł GIA stanowi niezależną i obiektywną ocenę luźnych, oprawionych lub nawleczonych pereł, dokumentując:

• liczbę pereł,
• wielkość,
• kształt,
• barwę,
• pochodzenie (naturalne lub hodowlane),
• środowisko wzrostu (słodkowodne lub morskie),
• gatunek mięczaka (jeśli możliwy do określenia),
• wykrywalne zabiegi uszlachetniające.

Taki poziom dokumentacji pozwala odróżnić słodkowodne perły hodowane z użyciem jądra od morskich pereł akoya, wspierając przejrzystość rynku, prawidłowe ujawnianie informacji oraz zaufanie konsumentów.

Ponadto raport identyfikacji i klasyfikacji pereł GIA ocenia morskie perły hodowlane pokryte masą perłową na podstawie siedmiu czynników wartości pereł GIA:

• wielkość,
• kształt,
• barwa,
• połysk,
• powierzchnia,
• jakość masy perłowej,
• dopasowanie.

Raport ten obejmuje również wszystkie informacje zawarte w raporcie identyfikacyjnym i jest dostępny dla luźnych, oprawionych oraz nawleczonych morskich pereł hodowlanych pochodzących z ostryg perłowych Pinctada fucata (Akoya) [Perłopław Akoya lub Japoński], Pinctada maxima (South Sea) [Perłopław złocisty (Morze Południowe)] oraz Pinctada margaritifera (Tahitian) [Perłopław czarnousty (Tahitański)].

Podsumowanie

Perły określane jako „Freshwater Akoya” [słodkowodna akoya] nie są perłami akoya. Są to słodkowodne perły hodowlane z jądrem koralikowym, które jedynie wizualnie przypominają perły akoya, lecz różnią się od nich gatunkiem mięczaka oraz środowiskiem wzrostu.

W miarę jak perły te coraz częściej pojawiają się na rynku, stosowanie jasnego, precyzyjnego i prawidłowego nazewnictwa oraz rzetelnej identyfikacji staje się niezbędne dla ochrony konsumentów i zachowania integralności handlu perłami.

Posłuchaj