Kamień urodzeniowy maja: szmaragd

Szmaragd, kamień urodzeniowy maja, jest ceniony od tysiącleci i przywołuje skojarzenia z odrodzeniem oraz odnową. Powszechnie uznawany za definicję koloru zielonego, szmaragd jest idealnym kolorem na wiosnę. Od poetyckiego określenia Irlandii jako „Szmaragdowej Wyspy” po intensywną zieleń samego słynnego kamienia – majowy kamień urodzeniowy, szmaragd od wieków zachwyca serca i umysły.

Różne odcienie tej głębokiej zieleni przywodzą na myśl kojące, bujne ogrody. Legenda głosi, że szmaragd ma moc czynienia swojego właściciela bardziej inteligentnym i bystrym, a dawniej wierzono także, że potrafi leczyć choroby takie jak cholera czy malaria. Obecnie jest to kamień wręczany z okazji 20. i 35. rocznicy ślubu.

Znaczenie i historia

Od egipskich faraonów po władców Inków, szmaragd fascynował rodziny królewskie. Wiadomo, że Kleopatra darzyła szmaragdy szczególnym uczuciem i używała ich w swoich królewskich ozdobach. Legendarną Koronę Andów, wykonaną w kolonialnej Ameryce Południowej, można uznać za przykład tego, jak Hiszpanie cenili majowy kamień urodzeniowy. Według przekazów, jej największy kamień – dziś nazywany szmaragdem Atahualpy – został odebrany ostatniemu władcy Inków, Atahualpie, przez konkwistadora Francisco Pizarra. Szmaragdy i złote skarby wydobyte z wraku XVII-wiecznego hiszpańskiego galeonu Nuestra Señora de Atocha stanowią jedynie niewielką część bogactw wysyłanych do Hiszpanii z Nowego Świata.

Słowo „szmaragd” pochodzi od starogreckiego słowa smaragdos, oznaczającego zielony klejnot. Rzymski pisarz Pliniusz Starszy, który zginął podczas erupcji Wezuwiusza w 79 r. n.e., napisał w swoim encyklopedycznym dziele „Historia naturalna”, że „nic nie jest bardziej zielone niż szmaragd”. Twierdził również, że kamień ten ma właściwości terapeutyczne pomocne dla szlifierzy: „nie mają oni lepszego sposobu na odświeżenie wzroku niż patrzenie na szmaragd, jego łagodna zieleń koi i usuwa zmęczenie oraz znużenie”. Współczesna nauka potwierdza to przekonanie: kolor zielony łagodzi stres i zmęczenie oczu.

Uważano także, że zielony kamień ma właściwości magiczne. Umieszczony pod językiem miał umożliwiać przewidywanie przyszłości. Niektórzy wierzyli, że czyni człowieka elokwentnym oraz ujawnia kochanków składających fałszywe obietnice.

Gdzie występują szmaragdy?

Kolumbia od ponad 500 lat jest źródłem najcenniejszych szmaragdów, a kamienie z tego kraju stanowią punkt odniesienia dla wszystkich innych. Szczególnie znane są trzy obszary wydobycia: Muzo, Chivor i Coscuez. Każda z tych lokalizacji daje kamienie o różnych odcieniach, jednak ogólnie rzecz biorąc, najciemniejsze, czysto zielone szmaragdy pochodzą z Muzo. Szmaragdy, które są trochę jaśniejsze i w tonie niebieskawozielonym pochodzą z Chivor. Szmaragdy o lekko żółtawym odcieniu wydobywane są w Coscuez.

Szmaragdy występują również w stanie Minas Gerais w Brazylii. Jednym z najbardziej wydajnych miejsc wydobycia tego zielonego kamienia urodzeniowego jest nowoczesna kopalnia Belmont. Capoeirana to kolejny ważny region, bardziej surowy, eksploatowany głównie przez niezależnych górników i małe przedsiębiorstwa.

Te kamienie urodzeniowe miesiąca maja występują także w Afryce. Zambia jest jednym z głównych producentów, a kopalnie w rejonie Ndola Rural Restricted Area słyną ze szmaragdów o niebieskawozielonej barwie i ciemniejszym tonie. Istotnymi producentami są również Pakistan i Afganistan.

Pielęgnacja i czyszczenie szmaragdów

Szmaragd osiąga 7,5–8 w skali twardości Mohsa, co oznacza, że jest bardziej podatny na zarysowania niż diament, który osiąga twardość 10 w tej skali. Często poddaje się go zabiegom poprawiającym jego barwę lub czystość. Do najczęstszych metod należą:

• Barwienie (dyeing): jaśniejsze szmaragdy z licznymi spękaniami mogą być barwione na zielono w celu wzmocnienia koloru.

• Wypełnianie spękań (fracture filling): oleje, woski i żywice syntetyczne stosuje się do wypełniania spękań dochodzących do powierzchni kamienia. Ma to na celu zmniejszenie ich widoczności i poprawę przejrzystości. Ilość materiału wypełniającego może być różna, od niewielkiej do znacznej, a stosowane substancje różnią się trwałością.

Szmaragdy wymagają szczególnej ostrożności: należy unikać wysokiej temperatury, zmian ciśnienia (np. w kabinie samolotu) oraz kontaktu z agresywnymi chemikaliami. Nie wolno czyścić ich w myjkach ultradźwiękowych, ponieważ drgania i ciepło mogą spowodować wypłynięcie wypełniacza ze spękań. Szmaragdy poddane impregnacji mogą również ulec uszkodzeniu podczas kontaktu z gorącą wodą, np. przy myciu naczyń. Najbezpieczniejszą metodą czyszczenia jest delikatne szczotkowanie miękką szczoteczką w ciepłej wodzie z mydłem.

Majowy kamień urodzeniowy doskonale pasuje do celebracji rozkwitu życia. Bogata zieleń szmaragdu sprawia, że trudno oprzeć się jego urokowi. Dzięki wydajnym kopalniom na całym świecie osoby urodzone w maju oraz miłośnicy zieleni mogą nadal cieszyć się jego pięknem. Możesz sprawić przyjemność sobie lub bliskiej osobie, wybierając szmaragd, który oddaje energię tej pory roku.

Posłuchaj